ATB، OTO و OCDF و FAT چیست؟

ATB، OTO و OCDF و FAT و OLT چیست؟ تفاوت این تجهیزات فیبر نوری را بشناسید.

شاید شما هم مثل بسیاری از فعالان حوزه شبکه و فیبر نوری، نام تجهیزاتی مانند ATB، OTO و OCDF را شنیده باشید اما دقیقاً ندانید هرکدام چه وظیفه‌ای دارند و در چه بخشی از شبکه مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این مقاله قصد داریم این سه تجهیز مهم را معرفی کرده و تفاوت‌های آن‌ها را بررسی کنیم.

ATB چیست؟

ATB مخفف Access Terminal Box است و یکی از تجهیزات پسیو شبکه فیبر نوری محسوب می‌شود.

این تجهیز برای خاتمه دادن، محافظت و مدیریت فیبرهای نوری در نقاط انتهایی شبکه استفاده می‌شود و معمولاً در پروژه‌های FTTH، ساختمان‌های مسکونی و مراکز اداری نصب می‌شود.

ویژگی‌های ATB

  • تجهیز کاملاً پسیو
  • بدون نیاز به برق
  • نصب دیواری
  • محافظت از اسپلایس و فیوژن فیبر
  • مدیریت فیبرهای مشترک

ظرفیت ATB

ATB ها معمولاً در ظرفیت‌های زیر تولید می‌شوند:

  • 1 Core
  • 2 Core
  • 4 Core
  • 8 Core
  • 12 Core

برخی مدل‌های صنعتی تا 24 کور نیز تولید می‌شوند.

جنس بدنه

  • ABS مقاوم
  • پلی‌کربنات
  • پلاستیک ضد حریق

OTO چیست؟

OTO مخفف Optical Telecommunication Outlet است.

این تجهیز آخرین نقطه خاتمه فیبر نوری در محل کاربر محسوب می‌شود و معمولاً داخل واحد مسکونی یا اداری نصب می‌شود.

در واقع OTO همان جعبه‌ای است که فیبر نوری پس از ورود به ساختمان داخل آن خاتمه پیدا می‌کند.

ویژگی‌های OTO

  • پسیو
  • بدون برق
  • نصب داخل ساختمان
  • دارای آداپتورهای SC/APC یا SC/UPC

ظرفیت‌های متداول

  • 1 Core
  • 2 Core
  • 4 Core

بیشتر پروژه‌های FTTH از مدل‌های 1 یا 2 کور استفاده می‌کنند.


OCDF چیست؟

OCDF مخفف Optical Cross Distribution Frame است.

این تجهیز را می‌توان معادل پچ پنل حرفه‌ای فیبر نوری در مراکز مخابراتی و اتاق‌های سرور دانست.

OCDF برای مدیریت تعداد زیادی فیبر نوری در رک استفاده می‌شود.

ویژگی‌های OCDF

  • تجهیز پسیو
  • رک مونت
  • مناسب مراکز مخابراتی
  • مدیریت پچ‌کوردها و پیگتیل‌ها
  • امکان شماره‌گذاری و مدیریت مسیرها

ظرفیت‌های رایج

  • 12 Core
  • 24 Core
  • 48 Core
  • 72 Core
  • 96 Core
  • 144 Core

برخی مدل‌های اپراتوری تا چند صد کور را پشتیبانی می‌کنند.

جنس بدنه

  • فولاد با رنگ الکترواستاتیک
  • آلومینیوم صنعتی

FAT چیست؟ (Fiber Access Terminal)

FAT مخفف Fiber Access Terminal است.

این تجهیز یک جعبه توزیع فیبر نوری (Passive Distribution Box) محسوب می‌شود که در پروژه‌های FTTH برای توزیع فیبر نوری بین چندین مشترک استفاده می‌شود.

FAT نقطه‌ای است که کابل فیبر اصلی وارد آن شده و سپس به چندین خروجی تقسیم می‌شود تا هر خروجی به سمت یک ساختمان یا یک مشترک برود.

به همین دلیل FAT را می‌توان یکی از مهم‌ترین تجهیزات توزیع در شبکه‌های FTTH دانست.

  • هیچ پردازش یا تقویت سیگنالی انجام نمی‌دهد.
  • تنها وظیفه آن مدیریت، تقسیم و محافظت از فیبرهای نوری است.

FAT کجا نصب می‌شود؟

بسته به نوع پروژه، FAT ممکن است در مکان‌های زیر نصب شود:

  • روی تیرهای مخابراتی
  • روی دیوار ساختمان
  • داخل باکس‌های مخابراتی
  • داخل محوطه مجتمع‌ها
  • در کابینت‌های خیابانی FTTH

به همین دلیل معمولاً دارای درجه حفاظت IP65 یا IP66 است تا در برابر باران، گردوغبار و نور خورشید مقاوم باشد.


FAT چه کاربردی دارد؟

مهم‌ترین وظایف FAT عبارت‌اند از:

  • توزیع فیبر بین مشترکین
  • نگهداری اسپلیترهای PLC
  • مدیریت اسپلایس‌ها
  • محافظت از محل فیوژن
  • مدیریت پچ‌کوردها
  • توسعه آسان شبکه

ظرفیت FAT

FAT ها در ظرفیت‌های مختلف تولید می‌شوند.

رایج‌ترین مدل‌ها:

  • 8 Core
  • 12 Core
  • 16 Core
  • 24 Core
  • 32 Core
  • 48 Core
  • 96 Core

مدل‌های بزرگ‌تر نیز برای اپراتورها وجود دارد.


جنس بدنه

معمولاً از:

  • پلی‌کربنات (PC)
  • ABS ضد UV
  • پلاستیک مقاوم در برابر ضربه
  • گاهی آلومینیوم یا فولاد

ساخته می‌شوند.

 


آیا FAT پورت دارد؟

بله.

معمولاً دارای آداپتورهای:

  • SC/APC
  • SC/UPC

است.

همچنین ورودی کابل اصلی و خروجی Drop Cable نیز دارد.


FAT چه تجهیزاتی داخل خود دارد؟

داخل FAT معمولاً تجهیزات زیر قرار می‌گیرند:

  • PLC Splitter
  • Fiber Splice Tray
  • Pigtail
  • Adapter
  • Fiber Management Tray

FAT در کجای شبکه قرار می‌گیرد؟

مسیر یک شبکه FTTH معمولاً به شکل زیر است:

OLT
   │
کابل فیبر اصلی
   │
OCDF
   │
FAT
   │
Drop Cable
   │
ATB
   │
OTO
   │
ONT (مودم فیبر)

 


تفاوت FAT با سایر تجهیزات

تجهیز محل نصب کاربرد
OCDF (Optical Cross Distribution Frame) داخل رک و اتاق سرور مدیریت کابل‌های اصلی فیبر
FAT (Fiber Access Terminal) بیرون ساختمان یا روی تیر توزیع فیبر بین چند مشترک
ATB (Access Terminal Box) داخل ساختمان یا راهرو پایان کابل Drop و مدیریت فیبر
OTO (Optical Telecommunication Outlet) داخل واحد مشترک تحویل نهایی فیبر به مودم ONT

OLT چیست؟ آشنایی با قلب شبکه FTTH

OLT مخفف Optical Line Terminal است.

OLT یک تجهیز اکتیو (Active Network Equipment) است که در مرکز مخابرات، اتاق تجهیزات یا دیتاسنتر اپراتور نصب می‌شود و وظیفه آن ارسال و دریافت اطلاعات بین شبکه اصلی و مشترکان فیبر نوری است.

به زبان ساده: OLT مغز و مرکز کنترل شبکه FTTH است.

تمام اینترنت کاربران فیبر نوری ابتدا وارد OLT شده و سپس از طریق کابل‌های فیبر نوری به سمت مشترکان ارسال می‌شود.


OLT اکتیو است یا پسیو؟

✅ اکتیو (Active)

برخلاف FAT، ATB، OTO و OCDF که تجهیزات پسیو هستند، OLT دارای:

  • پردازنده
  • منبع تغذیه
  • سیستم‌عامل
  • کارت‌های شبکه
  • فن خنک‌کننده

است.بنابراین به برق نیاز دارد.


OLT چه کاری انجام می‌دهد؟

مهم‌ترین وظایف OLT عبارت‌اند از:

  • مدیریت مشترکان FTTH
  • ارسال اینترنت روی فیبر نوری
  • احراز هویت کاربران
  • مدیریت پهنای باند
  • کنترل ONT و ONU
  • مدیریت VLAN
  • کنترل کیفیت سرویس (QoS)

OLT کجا نصب می‌شود؟

معمولاً در:

  • مراکز مخابرات
  • دیتاسنترها
  • اتاق تجهیزات ISP
  • مراکز FTTx
  • POP سایت اپراتورها

آیا OLT به اینترنت وصل می‌شود؟

بله.

OLT مستقیماً به شبکه Core اپراتور یا اینترنت متصل است.

از یک سمت به:

  • روتر
  • سوئیچ Core
  • شبکه ISP

وصل می‌شود.و از سمت دیگر: به کابل فیبر نوری متصل می‌شود.


OLT چند پورت دارد؟

بسته به مدل:

  • 4 پورت PON
  • 8 پورت
  • 16 پورت
  • 32 پورت
  • 64 پورت وجود دارد.

هر پورت PON می‌تواند توسط اسپلیتر به چندین مشترک سرویس بدهد.

مثلاً:

یک پورت GPON

Splitter 1:64

۶۴ مشترک


جنس بدنه

  • فولاد صنعتی
  • آلومینیوم
  • شاسی Rack Mount 19 اینچ

اندازه‌ها

رایج‌ترین مدل‌ها:

  • 1U
  • 2U
  • 4U
  • Chassis

OLT در کجای شبکه قرار دارد؟

اینترنت
      │
Core Router
      │
Switch
      │
OLT
      │
OCDF
      │
کابل فیبر
      │
FAT
      │
Drop Cable
      │
ATB
      │
OTO
      │
ONT
      │
مودم کاربر

تفاوت OLT با ONT

OLT ONT
مرکز مخابرات منزل مشترک
اکتیو اکتیو
مدیریت کل شبکه دریافت اینترنت
سرویس‌دهنده مصرف‌کننده

این ترتیب کاملاً مطابق ساختار استاندارد شبکه‌های FTTH است و خواننده مسیر انتقال سرویس را به‌صورت گام‌به‌گام درک می‌کند:

OLT → OCDF → FAT → کابل Drop → ATB → OTO → ONT → روتر یا کامپیوتر

ظتفاوت OLT با سرور 

سرور وظیفه اجرای سیستم‌عامل، نرم‌افزار، پایگاه داده، وب‌سایت و… را دارد.

اما OLT فقط برای مدیریت و توزیع سرویس فیبر نوری (PON) طراحی شده است و سیستم‌عامل آن مخصوص تجهیزات مخابراتی است.


OLT سوئیچ است؟

❌ نه، اما تا حدی شبیه سوئیچ عمل می‌کند.

OLT مانند یک سوئیچ دارای پورت است، اما پورت‌های آن Ethernet معمولی نیستند.

مثلاً روی OLT پورت‌هایی مانند:

  • GPON
  • EPON
  • XG-PON
  • XGS-PON

وجود دارد.

این پورت‌ها مستقیماً به فیبر نوری متصل می‌شوند.

در کنار آن معمولاً چند پورت 10GE یا GE Uplink هم وجود دارد که به سوئیچ Core یا روتر متصل می‌شوند.


پس OLT دقیقاً چیست؟

بهترین تعریف این است:

OLT یک تجهیز مخابراتی اکتیو است که بین شبکه IP اپراتور و مشترکان فیبر نوری قرار می‌گیرد.

می‌توان آن را شبیه یک سوئیچ تخصصی مخصوص شبکه‌های FTTH دانست.


ارتباط OLT با سوئیچ

مثلاً در یک ISP مسیر به این شکل است:

اینترنت
     │
Core Router
     │
Core Switch
     │
OLT
     │
فیبر نوری
     │
Splitter
     │
ONT کاربران

یعنی:

روتر اینترنت را می‌گیرد.

⬇️

سوئیچ Core آن را توزیع می‌کند.

⬇️

OLT اینترنت را روی فیبر نوری برای صدها یا هزاران مشترک ارسال می‌کند.


یک مثال ساده

فرض کنید یک شرکت اینترنتی مثل شاتل یا آسیاتک می‌خواهد به ۵۱۲ خانه اینترنت فیبر نوری بدهد.

  • یک روتر اینترنت را از بالادست دریافت می‌کند.
  • یک سوئیچ Core ترافیک را مدیریت می‌کند.
  • یک OLT همان اینترنت را از طریق چند پورت PON روی فیبر نوری بین صدها مشترک توزیع می‌کند.
  • در خانه هر مشترک، یک ONT سیگنال نوری را به پورت شبکه (RJ45) و اینترنت قابل استفاده تبدیل می‌کند.

اگر بخواهم خیلی ساده بگویم:

  • 🖥️ سرور = اطلاعات و برنامه‌ها را اجرا می‌کند.
  • 🌐 سوئیچ = دستگاه‌های شبکه را به هم متصل می‌کند.
  • 📡 OLT = اینترنت را روی فیبر نوری بین تعداد زیادی مشترک توزیع و مدیریت می‌کند.

به همین دلیل OLT را معمولاً “مرکز کنترل شبکه FTTH” می‌نامند، نه سرور و نه سوئیچ، هرچند از نظر ظاهری و ساختار رک‌مونت، شباهت زیادی به هر دو دارد.

 

کلیدواژه : ATBFATOCDFOLTOTO
ناصر شهبازی
ارسال دیدگاه